اِعمال زور برای جلوگبری از خودکشی و خودزنی

حسین آقایی نیا؛ هادی رستمی

دوره 54، شماره 1 ، آذر 1403، صفحه 18-1

https://doi.org/10.22059/jqclcs.2024.98400

چکیده
  اِعمال زور برای جلوگیری از خودکشی یا خودزنی شدید به‌عنوان یکی از موانع مسؤولیت کیفری در برخی از قوانین کیفری دنیا از جمله قانون جزای نمونة آمریکا با رعایت شرایطی تجویز شده است.  حقوق ایران نسبت به این پدیده، موضع صریحی ندارد و ازاین‌رو، جرم نبودن خودکشی یا خودزنی ممکن است مشروعیت مقابله با آن را به چالش بکشد. هدف این پژوهش، آن است ...  بیشتر

ورشکستگی به تقصیر و تقلب شرکتی در بستر سیاست کیفری ایران: ظرفیت‌ها، چالش‌ها و راهبرد‌ها

عظیم آقابابائی طاقانکی؛ مهدی امینی؛ رشید قدیری بهرام آبادی

دوره 54، شماره 1 ، آذر 1403، صفحه 39-19

https://doi.org/10.22059/jqclcs.2024.369759.1893

چکیده
  نظر به وسعت شخصیت و تمکن مالی شرکت‌های تجاری، ورشکستگی به تقصیر یا تقلب شرکتی، آسیب‌های اقتصادی گسترده‌تری، نسبت به ورشکستگی تاجر حقیقی، به‌دنبال خواهد داشت. نظر به تقنین مقررات مربوط به ورشکستگی به تقصیر یا تقلب شرکتی در سه قانون متفاوت، احراز و انتساب این جرائم به شرکت و همچنین مجازات این اشخاص با چالش مواجه شده است.در این مقاله ...  بیشتر

بیان تمثیلی قوانین کیفری و شاخص‌های کیفیت قانون؛ چالش و رهیافت تفسیری

جلیل امیدی

دوره 54، شماره 1 ، آذر 1403، صفحه 60-41

https://doi.org/10.22059/jqclcs.2024.384751.1952

چکیده
  از جمله شاخص‌های کیفیت قانون، شفافیت و قابلیت پیش‌بینی آن است؛ یعنی معنای موردنظر مقنن چنان روشن باشد که شهروندان عادی شخصاً یا به کمک مشاور حقوقی به‌سادگی بتوانند از عهدۀ فهم آن برآیند و به‌راحتی رابطۀ رفتار خود با قانون و نتایج برخورد این دو را پیش‌بینی کنند. در بیان تمثیلی قانون که مثال‌هایی از یک مفهوم کلی مورد حکم واقع می‌شود ...  بیشتر

ارزیابی پیوند حقوقی از چشم‌انداز مقاومت و غلبه بر تناقض‌های ساختاری در نظام عدالت کیفری جمهوری اسلامی ایران

حمیدرضا اثیمی؛ امیر بارانی بیرانوند

دوره 54، شماره 1 ، آذر 1403، صفحه 80-61

https://doi.org/10.22059/jqclcs.2024.381444.1942

چکیده
  پیوند حقوقی در قامت استعاره‌ای که از انتقال انگاره‌ها و نهادها از نظام‌های غربی به سایر دستگاه‌های حقوقی دفاع می‌کند، اغلب با پشتوانۀ افزایش کارایی، تقویت حاکمیت قانون، ارتقای حقوق بشر و ادغام در نظم جهانی توجیه می‌شود. از سوی دیگر، گسترش ایده‌های غربی در سایر نظام‌های کیفری گاه بر اساس دکترین سلطه‌جویی و نادیده‌گرفتن فرهنگ ...  بیشتر

ارجاع وضعیت از جانب شورای امنیت به دیوان کیفری بین‌المللی؛ آثار حقوقی بر هنجارها، اصول عدالت کیفری بین‌المللی و خود دیوان

حیدر پیری

دوره 54، شماره 1 ، آذر 1403، صفحه 111-81

https://doi.org/10.22059/jqclcs.2024.98598

چکیده
  صرف‌نظر از جایگاه شورای امنیت در جهان سیاست، وظایف آن با توجه به فصل هفتم منشور، موجب اعطای اختیاراتی شده است که گاهی رنگ حقوقی به خود می‌گیرد. در این زمینه اختیار ارجاع وضعیت دولت‌های غیرعضو به دادستان دیوان کیفری بین‌المللی بر مبنای مادة 13(ب) اساسنامة رم، پرسش‌ها و مشکلات فراوانی را در زمینة تعارض هنجارها و اصول عدالت کیفری بین‌المللی ...  بیشتر

جستاری نقادانه در باب کیفرهای بدنی در پرتو خوانشی کارکردگرایانه از ادله اربعه در جهان معاصر

محمدجعفر حبیب زاده؛ محمدحسن مالدار؛ سیده نگین حسن زاده خباز

دوره 54، شماره 1 ، آذر 1403، صفحه 134-113

https://doi.org/10.22059/jqclcs.2024.360219.1853

چکیده
  گرچه از دیدگاه مشهور فقهای اسلامی، کیفرهای بدنی در باب معاملات و موضوعات غیرعبادی می‌گنجد، ولی همواره نگاهی عبادت‌گونه بر آن‌ها، به‌ویژه بر حدود و قصاص، سایه افکنده است. بدین معنا که گویا آن‌ها توقیفی، دارای حقیقت شرعی، فرازمانی و فرامکانی‌اند. این نگاه در پرتو خوانشی کارکردگرایانه از ادله اربعه در جهان کنونی، بدون اشکال نیست. ...  بیشتر

حق متهم بر تصویر در دادرسی‌های کیفری

علی خالقی؛ مژگان جهانمردی

دوره 54، شماره 1 ، آذر 1403، صفحه 152-135

https://doi.org/10.22059/jqclcs.2024.383560.1947

چکیده
  صلاحیت انحصاری دولت‌ها در امور کیفری، به‌واسطۀ نظریۀ دولت مدرن و اختیاراتی که به آنها اعطا می‌شود، تثبیت شده است. به‌منظور حفظ حقوق متهم و تأمین حق نظارت جامعه بر عملکرد حکومت و اطلاع‌رسانی از فرایند کیفری، علنی بودن دادرسی به‌عنوان یکی از اصول دادرسی منصفانه در قوانین اساسی کشورها و اسناد بین‌المللی پیش‌بینی شده و متضمن حقوق ...  بیشتر

نقدی بر رویکرد حاکم بر مبارزه با جرائم اقتصادی؛ گذر از نگاه امنیتی

سکینه خانعلی پور واجارگاه

دوره 54، شماره 1 ، آذر 1403، صفحه 178-153

https://doi.org/10.22059/jqclcs.2024.98401

چکیده
  هدف از این پژوهش نشان دادن ایرادات رویکرد حاکم بر مقابله با جرم اقتصادی است. این پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی درصدد پاسخگویی به این پرسش است که چه رویکردی باید برای مبارزه با جرائم اقتصادی در پیش گرفت؟یافته‌ها نشان می‌دهند که رویکرد امنیتی حاکم بر مبارزه با این جرائم از طریق جرم‌انگاری موسع و مبهم و پیش‌بینی سازوکارهای سختگیرانه ...  بیشتر

خرده‌فرهنگ‌های حاکم بر زندان به‌مثابة مانعی در مسیر دسترسی زندانیان ِبزه‌دیده به عدالت

مهرداد ره نورد واقف؛ سید درید موسوی مجاب؛ محمد فرجیها

دوره 54، شماره 1 ، آذر 1403، صفحه 208-179

https://doi.org/10.22059/jqclcs.2024.98599

چکیده
  امکان به رسمیت شناختن زندانیان به‌عنوان افراد مستعد بزه‌دیدگی از خصوصیات نظام عدالت کیفری دوران جدید محسوب می‌شود. یکی از کارسازترین مداخله‌ها برای حمایت از زندانیان بزه‌دیده و همچنین پیشگیری از تکرار بزه‌دیدگی آنان نیز دسترس‌پذیرسازی زندانیان بزه‌دیده به عدالت خواهد بود. بیش از هر محیط دیگری، این محیط زندان است که نیازمند ...  بیشتر

چارچوب نظری جرائم دولتی شرکتی در پرتو جرم‌شناسی انتقادی

آزاده صادقی؛ محمد حسین مسرور

دوره 54، شماره 1 ، آذر 1403، صفحه 240-209

https://doi.org/10.22059/jqclcs.2024.375630.1912

چکیده
  رابطة میان دولت‌ها و شرکت‌ها برای تحقق اهدافی مانند رفاه، پیشرفت همگانی و حمایت از محیط زیست اگرچه بسیار حیاتی، بدیهی و ساده می‌نمایاند، جرم‌شناسان انتقادی از این گزاره به ظاهر ساده، حقایق پیچیده‌ای را برملا می‌کنند و پرده‌هایی را که آسیب دولت‌ها و شرکت‌ها را مخفی کرده‌اند، کنار می‌زنند. مجموعه ملاحظات نظری این حوزه تحت چارچوب ...  بیشتر

سنجش میزان شرمساری بازپذیرانه در بین نوجوانان و جوانان شهر هرات

احمدرفیع عبداللهی؛ سید مهدی سیدزاده ثانی؛ سید حسین حسینی

دوره 54، شماره 1 ، آذر 1403، صفحه 269-241

https://doi.org/10.22059/jqclcs.2024.376950.1920

چکیده
  شرمساری بازپذیرانه در حال حاضر به‌عنوان یک پدیدة مهم و جهانی در حوزة جرم‌شناسی، روانشناسی و جامعه‌شناسی معرفی ‌شده است. پیش‌زمینة این پدیده شرم است که به‌عنوان نیروی محرکه‌ای برای محدودیت‌هایی که رفتارهای فردی را در محدوده‌های اجتماعی و اخلاقی تعیین می‌کند، تفسیر شده است. ایدة شرمساری مجدد از نظریه‌ای ناشی می‌شود که از تمایل ...  بیشتر

«همبستگی اجتماعی» و کمینه‌سازی مداخله‌های کیفری

حسن قاسمی مقدم

دوره 54، شماره 1 ، آذر 1403، صفحه 297-271

https://doi.org/10.22059/jqclcs.2024.383137.1945

چکیده
  برداشت رایج این است که همبستگی اجتماعی توجیه‌کنندة برخورد کیفری با رفتارهایی است که ناقض آن محسوب می‌شوند. این برداشت، اغلب منطبق با توجیه مقابله با جریحه‌دار شدن وجدان جمعی است و وجود ارتباط میان همبستگی اجتماعی و کمینه‌سازی مداخله‌های کیفری را نفی می‌کند. این تحقیق با روش توصیفی- تحلیلی به بررسی این موضوع می‌پردازد که با وجود ...  بیشتر

کیفر در اندیشه‌ی هگل با تأکید بر ایده‌ی مسؤولیت جنایی شهروند منطقی

مجید قورچی بیگی؛ عباس منصورآبادی؛ عرفان طاهری تهرانی

دوره 54، شماره 1 ، آذر 1403، صفحه 317-299

https://doi.org/10.22059/jqclcs.2024.355011.1821

چکیده
  روح، به‌عنوان اصلی‌ترین مفهوم در فلسفه هگل، تجلی پیوند اراده های جزئی افراد با اراده کلی است. این پیوند از طریق سیر دیالکتیکی روح صورت می‌گیرد، جایی که افراد به‌عنوان سوژه‌های آزاد، خود را در اراده کلی که در دولت تجلی می‌یابد، بازمی‌شناسند. دولت، به‌عنوان تبلور اراده کلی، شرط اساسی تحقق مفهوم شهروندی است؛ زیرا بدون پذیرش و تأیید ...  بیشتر

رویکرد جرم‌شناسانه به وظیفه‌ها و اختیارهای «بازپرس» در فرآیند کیفری

امیرحسن نیازپور

دوره 54، شماره 1 ، آذر 1403، صفحه 338-319

https://doi.org/10.22059/jqclcs.2024.380986.1940

چکیده
  در قانون آیین دادرسی کیفری 1392 وظایف و اختیارهای بازپرس در یافته‌های جرم‌شناسانه نیز ریشه دارد. بازپرس باید در پرتو یافته‌های جرم‌شناسی نظری به شناسایی عوامل جرم‌زا و بررسی پیامدهای تصمیم‌های قضایی و بر اساس آموزه‌های جرم‌شناسی کاربردی به پیشگیری از جرم، بازپروری مجرمان، بازدارندگی، توان‌گیری، برقراری سازش میان بزهکاران و ...  بیشتر