از ترومای کودکی تا سرقت نوجوانی: پژوهشی میدانی در کانون‌های اصلاح و تربیت البرز

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 دکترای حقوق جزا و جرمشناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی،دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

2 ستاد، گروه جزا و جرمشناسی، دانشکده حقوق وعلوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

3 استاد، گروه جزا و جرمشناسی، دانشکده حقوق وعلوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

4 استاد، گروه روانشناسی بالینی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

10.22059/jqclcs.2026.397840.2012
چکیده
تجارب نامطلوب دوران کودکی از مهم‌ترین عوامل خطر رشدی‌اند که می‌توانند در تعامل با شرایط فردی، خانوادگی و اجتماعی، زمینه آسیب‌پذیری نوجوانان در برابر رفتارهای بزهکارانه را فراهم سازند. پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه تجارب نامطلوب دوران کودکی با ارتکاب بزه سرقت و مقایسه الگوی این تجارب در نوجوانان مرتکب سرقت و غیربزهکار استان البرز انجام شد. پژوهش از نظر روش، کمّی و از نوع علّی ـ مقایسه‌ای (پس‌رویدادی) و از حیث زمان گردآوری داده‌ها، مقطعی بود. نمونه پژوهش شامل ۶۲ نوجوان ۱۵ تا ۱۸ ساله مرتکب سرقت حاضر در کانون اصلاح و تربیت استان البرز و ۷۴۲ نوجوان غیربزهکار شامل ۴۱۲ پسر و ۳۳۰ دختر بود. برای سنجش ترومای دوران کودکی از پرسشنامه ترومای دوران کودکی و برای بررسی برخی دیگر از تجارب نامطلوب، از سؤالات تکمیلی مربوط به خشونت علیه مادر و نابسامانی‌های خانوادگی استفاده شد. داده‌ها با آزمون ناپارامتریک من ـ ویتنی تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که نمره کل ترومای کودکی و تمامی مؤلفه‌های آن در نوجوانان مرتکب سرقت به‌طور معناداری بالاتر از نوجوانان غیربزهکار بود (001/0>p). بیشترین تفاوت میان دو گروه در غفلت جسمی و پس‌ازآن در سایر ابعاد بدرفتاری و غفلت مشاهده شد. همچنین نوجوانان مرتکب سرقت به میزان بیشتری در معرض خشونت علیه مادر، طلاق والدین، اعتیاد و سابقه حبس والدین قرار داشتند. یافته‌ها نشان می‌دهد که سرقت نوجوانان را نمی‌توان صرفاً پیامد یک عامل منفرد یا انگیزه اقتصادی دانست؛ بلکه تراکم تجارب نامطلوب می‌تواند با تضعیف مراقبت و نظارت خانوادگی، پیوندهای عاطفی و فرایندهای خودتنظیمی، آسیب‌پذیری نسبت به بزهکاری را افزایش دهد. بر این اساس پیشگیری از سرقت نوجوانان، مستلزم شناسایی زودهنگام کودکان در معرض آسیب و تقویت مداخلات خانواده‌محور و حمایت‌های اجتماعی است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

From Childhood Trauma to Adolescent Theft: A Field Study in Alborz Province Correctional Centers

نویسندگان English

mahdi vahdattaher 1
hasanali moazenzadegan 2
hossein gholami don 3
faramarz sohrabi esmrod 4
1 PhD in Criminal Law and Criminology, Faculty of Law and Political Science, Allameh Tabatabaei University, Tehran, Iran
2 Professor, Department of Criminal Justice and Criminology, Faculty of Law and Political Science, Allameh Tabatabai University, Tehran
3 Professor, Department of Criminal Justice and Criminology, Faculty of Law and Political Science, Allameh Tabatabai University, Tehran
4 Professor, Department of Clinical Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Allameh Tabatabaei University, Tehran, Iran
چکیده English

Adverse childhood experiences (ACEs) are significant developmental risk factors that, in interaction with individual, familial, and social conditions, may increase adolescents’ vulnerability to delinquency. This study examined the relationship between adverse childhood experiences and theft offending and compared these experiences among adolescents who had committed theft and non-delinquent adolescents in Alborz Province, Iran. This quantitative study used a causal-comparative (ex post facto), cross-sectional design. The sample included 62 adolescents aged 15–18 who had committed theft and resided in the Juvenile Correction and Rehabilitation Center of Alborz Province, and 742 non-delinquent adolescents (412 boys and 330 girls). Childhood trauma was assessed using the Childhood Trauma Questionnaire (CTQ), supplemented by questions on violence against mothers and family dysfunction. Data were analyzed using the non-parametric Mann–Whitney U test. The findings showed that total childhood trauma scores and all dimensions were significantly higher among adolescents who had committed theft than among non-delinquent adolescents (p < .001). The largest difference concerned physical neglect, followed by other forms of maltreatment and neglect. The former group also reported more frequent exposure to violence against their mothers, parental divorce, parental substance abuse, and parental incarceration. These findings suggest that adolescent theft cannot be explained solely by a single risk factor or economic motivation. Rather, cumulative adverse childhood experiences may increase vulnerability to delinquency by undermining parental care and supervision, emotional bonds, and self-regulatory processes. Preventing adolescent theft therefore requires early identification of children exposed to adversity and stronger family-centered interventions and social support.

کلیدواژه‌ها English

Adverse Childhood Experiences (ACEs)
Juvenile Delinquency
Theft Offense
Emotional and Physical Neglect
Developmental Criminology