تعویق صدور حکم: تأخیر در اجرای عدالت یا تغییر در اجرای عدالت؟

نوع مقاله: علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 : استادیار پردیس فارابی دانشگاه تهران

2 فارغ التحصیل دوره دکترای حقوق جزا و جرم شناسی

JQCLCS-201604-1107

چکیده

تعویق صدور حکم یکی از نهادهای تعیین قضایی مجازات است که از جهتی همسان با تعلیق کامل کیفر و از سویی همچون معافیت قضایی است. تعویق صدور حکم، قراری است که بر پایۀ آن دادگاه، محکومیت متهم را اعلام ولی تعیین کیفر نمی­کند. از نظر عدم اجرای کیفر همانند تعلیق کامل کیفر است، ولی وارونۀ آن کیفری تعیین نمی­شود. همین چگونگی، سبب شده تا تعویق صدور حکم در سایۀ تعلیق کامل کیفر و نیز معافیت قضایی از کیفر جای بگیرد و در میان دو راه سرگردان شود؛ تأخیر در عدالت یا تغییر در عدالت. تأخیر در عدالت با این انگارۀ سنتی سازگار نیست که اگر مجرمیت کسی آشکار شود، محکوم باید از رهگذر تعیین مجازات در برابر جامعه پاسخگو شود. تعویق صدور حکم حتی به ظاهرنمایی کیفر نیز نمی‌انجامد. از این نظر می­توان به ناکامی این نهاد در ایران گواهی داد. در برابر باید گفت که تعویق صدور حکم گونه­ای از تعیین مجازات و چهره­ای نو از عدالت کیفری است. این نهاد در قالب قرار است و در هر حال به حکم می‌انجامد. حکم تعیین کیفر در صورت انجام بزه نو یا پیروی نکردن از دستورهای دادگاه و حکم به معافیت در جایی­ که محکوم، هنجارهای جامعه و دستورهای دادگاه را پاس بدارد. بدین حال تعویق صدور حکم وضعیتی حساس برای محکوم پدید می‌آورد که از یک سو نگران ناروشن بودن کیفر و از سوی دیگر در پی تن دادن به قوانین کیفری و دستورهای دادگاه است. این وضعیت کم از تحمل کیفر ندارد و در همان حال می­تواند به سود بزه­دیده و جامعه باشد؛ زیرا پایندانیِ پرداخت زیان­های رسیده به بزه­دیده از سوی محکوم و نیز جنبه­های اقتصادی جایگزینی تعویق صدور حکم در سنجش با هزینه‌های دنباله یافتن رسیدگی کیفری و اجرای کیفرها به‌ویژه زندان، از بایستگی­های صدور قرار تعویق صدور حکم است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Adjournment of the issuing of judgment: delaying in justice or changing in justice

نویسندگان [English]

  • h alipoor 1
  • jalal tohidi nafe 2
چکیده [English]

One of the sentencing institutes that is somehow as same as probation and impunity is Adjournment of the issuing of judgment. When guilty is proved, a judge can issue this order and avoid determining sentence. So, punishment is not applied like probation but it differs from probation because sentence is determined. Therefore, the adjournment of the issuing of judgment is something between probation and impunity: delaying in justice or changing in justice. We say Delay, because it is not compatible with this traditional rule that if the guilty is proved, punishment must be applied. Since punishment is not applied in adjournment of the issuing of judgment, its usefulness is doubt in Iran. In contrast, it must be said that adjournment changes the justice, because adjournment is a new justice institute. This finally results in judgment. This judgment is one of these two: if a person under adjournment obeys the order of court, he will be finally released and if not he will be sentenced. Since the remedies must be paid to victim and the high cost of punishment specially prison is lost here, this situation can be useful for both victim and society.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Sentencing
  • Adjournment of the issuing of judgment
  • Impunity
منابع

الف) فارسی

  1. اردبیلی، محمدعلی (1390)، حقوق جزای عمومی، جلد نخست، چاپ بیست‌وهفتم، بنیاد حقوقی میزان.
  2. رضایی، غلامحسین (1389)، راهبردهای تعلیق و تعویق در فرآیند کیفری، چاپ اول، نشر میزان.
  3. مصدق، محمد (1392)، شرح قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 با رویکرد کاربردی، چاپ اول، انتشارات جنگل جاودانه.
  4. مهرا، نسرین، آیین دادرسی کیفری تطبیقی؛ مروری بر نظام مجازات‌ها در سیستم عدالت کیفری انگلستان، جزوۀ دورۀ دکتری حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشکدۀ حقوق دانشگاه شهید بهشتی، با تنظیم امیر ایروانیان، 86-1385.
ب) انگلیسی

  1. Jones, Stephen; Deferment of Sentence, British Journal of Criminology, vol 23, no 4, October 1983.
  2. Law office of Margaret Colgate Love, Alternatives to Conviction: Deferred adjudication as a way of avoiding collateral consequences, Federal Sentencing Reporter, Vol 22, No 1, October 2009.
  3. http://en.wikipedia.org/wiki/absolute_discharge.