نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

• حیدر پیری ¹
• اکرم کریم زوراب ²

¹ استادیار حقوق بین الملل عمومی، گروه حقوق، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان.

² دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.

چکیده

پدیده کودک-سربازان، در تقاطع دو مفهوم قربانی و مجرم قرار دارد. این دوگانگی وضعیت نه تنها منجر به اختلاف نظر در تعقیب کیفری آنها شده بلکه نظام عدالت کیفری بین‌المللی را با چالشی بنیادین مواجه ساخته است. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با تمرکز بر پرونده دومینیک اونگون در دیوان بین‌المللی کیفری در پی آن است تا به این پرسش محوری پاسخ دهد که آیا چارچوب هنجاری موجود، به ویژه اساسنامه رم، برای تبیین مسئولیت کیفری کودک-سربازان و تعادل بخشی بین وضعیت بزه‌دیدگی و بزهکاری آنان کارآمد است؟

یافته‌های این تحقیق نشان می‌دهد که رویه قضایی بین‌المللی، به‌رغم ممنوعیت استخدام کودکان زیر 15 سال، در مواجهه با کودکان بالای 15 سال دچار سردرگمی و فقدان معیارهای شفاف است. پرونده‌ اونگون حاکی از آن است که معیارهای سنتی انتساب مسئولیت کیفری و دفاعیات عامی چون اکراه، اضطرار یا اختلال روانی، به تنهایی قادر به تبیین وضعیت پیچیده این کودکان نیستند و به صورت محدود و محتاطانه اعمال می‌شوند. دستاورد اصلی این مقاله استدلال در ضرورت اتخاذ یک رویکرد تلفیقی است که از یک‌سو با نگاهی واقع‌بینانه به عاملان اصلی جنایات بپردازد و از سوی دیگر، با در نظرگیری شرایط خاص اکراه‌آمیز و قربانی‌ساز، از کودکان به عنوان آسیب‌پذیرترین بازیگران مخاصمات حمایت کند. بنابراین، تحول در تفسیر قضایی و تقویت هنجاری در این عرصه اجتناب‌ناپذیر است.

کلیدواژه‌ها

• مسئولیت کیفری
• کودک- سرباز
• جنایات بین‌المللی
• دیوان بین‌المللی کیفری
• دومینیک اونگون

عنوان مقاله [English]

Assessing the Criminal Responsibility of Child-Soldiers for Perpetrating International Crimes; A Case Study of Dominic Ongwen

نویسندگان [English]

• Heidar Piri ¹
• Akram Karim Zorab ²

¹ Assistant Professor of Public International Law, Law Department, Faculty of Humanities and Social Sciences, University of Kurdistan

² M.A in Criminal Law & Criminology, University of Kurdistan, Sanandaj, Iran.

چکیده [English]

The issue of child soldiers lies at the intersection of two concepts: victim and perpetrator. This dual status has not only led to divergent views on their prosecution but has also posed a fundamental challenge to the international criminal justice system. This descriptive-analytical study, focusing on the Dominic Ongwen case before the ICC, examines whether the existing normative framework, particularly the Rome Statute, is effective in articulating the criminal responsibility of child soldiers and striking a balance between their status as victims and offenders.

Findings indicate that international jurisprudence, despite the prohibition on recruiting children under the age of 15, exhibits confusion and a lack of transparent standards when dealing with children above this age. The Ongwen case reveals that traditional criteria for attributing criminal responsibility and general defenses such as duress, necessity, or mental incapacity are insufficient, on their own, to explain the complex situation of these children and are applied restrictively and cautiously. The main contribution of this article is to argue for the necessity of adopting an integrated approach that, on one hand, deals realistically with the principal perpetrators of crimes and, on the other hand, protects children as the most vulnerable actors in conflicts by taking into account their specific circumstances of coercion and victimization. Consequently, evolution in judicial interpretation and normative strengthening in this area is inevitable.

کلیدواژه‌ها [English]

• Criminal responsibility
• Child soldiers
• International crimes
• ICC
• Dominic Ongwen