ماهیت اشتباه در هدف از چشم‌انداز مبانی حقوق کیفری؛ با نگرشی به نظام کیفری انگلستان و وِیلز

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه حقوق، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران.

2 استادیار گروه حقوق کیفری و جرم‌شناسی، دانشکده حقوق دانشگاه قم، قم، ایران.

چکیده

اگرچه اشتباه در هدف اغلب در جنایات بررسی می‌شود، اما این بحث منحصر در جنایات نیست و از این‌رو تبیین ماهیت حقوقیِ آن به‌طور کلی و صرف‌نظر از جرم خاص اهمیت دارد. در مقالۀ حاضر که به روش تحلیلی ـ توصیفی نوشته است، ماهیت حقوقی اشتباه در هدف در حقوق کیفری بررسی شده است. نتایج نشان داد که اشتباه در هدف، موجب تحقق جرایم عمدی نخواهد شد، زیرا از یک طرف، سوءنیتِ انسان گاه به یک یا چند موضوع مشخص و گاه به موضوعات نامعین تعلق می‌گیرد که برخلاف مورد اخیر که به‌دلیل تعلقِ سوءنیت به موضوعات نامعین، به تعداد آنها سوءنیت وجود دارد، سوءنیت مرتکب در مورد اول، منحصر در یک یا چند موضوع معین است و از این‌رو با «برخورد» یا «عدم به برخورد» رفتار به موضوع موردنظر، حیات آن به پایان می‌رسد و در صورت اصابت رفتار به یک موضوع دیگر، سوءنیتی وجود ندارد که بتوان به استناد آن، واقعۀ اخیر را عمدی دانست. افزون بر این، اشتباه در هدف در حالتی هم که، علاوه بر موضوع مقصود، به موضوع غیرمقصود نیز صدمه وارد شود، صدق می‌کند. در این حالت، نمی‌توان گفت که چون مرتکب قصد ارتکاب جرم بر یک موضوع را داشته است، رفتار مرتکب به هر موضوع دیگری نیز که وارد شود، نسبت به آن نیز سوءنیت وجود دارد؛ امری که نشان‌دهندۀ غیرعمدی بودن اشتباه در هدف است. 

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

The nature of error in purpose from the perspective of the foundations of criminal law; with a view to the penal system of England and Wales

نویسندگان [English]

  • abbas mohammadkhani 1
  • Amir Etemadi 2
1 Assistant Professor, Ilam University, Ilam, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Criminal Law and Criminology, Faculty of Law, University of Qom, Qom, Iran.
چکیده [English]

In the present article, which is written in a descriptive analytical method, the legal nature of the mistake in purpose in criminal law is investigated. The result of the present research is that a mistake in the goal will not lead to the realization of intentional crimes. Because the malice of a person belongs either to a specific subject or to many unspecified subjects, unlike the latter case where there are as many malice due to the malice belonging to indefinite subjects, the perpetrator's malice in the first case is limited and exclusive in one or several subjects, and therefore, With the "collision" or "non-collision" of the behavior with the object in question, its life ends, and if the behavior hits another object, there is no malice that can be used to consider the recent incident as intentional. Also, there are two types of mistakes in purpose. A state in which only the unintended subject is harmed, and a state in which, in addition to the intended subject, the unintended subject is also harmed. In the second case of a mistake in purpose, in which the perpetrator's behavior affects another subject in addition to the intended subject, it cannot be said that because he intended to commit a crime on one subject, if the perpetrator's behavior also affects any other subject, there is also a intention towards it; Which shows that the mistake in purpose is not intentional.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Mistake in purpose
  • bad intention
  • decision
  • Actus reus
  • definite
  • indefinite

مراجع

  1. منابع

    الف) فارسی و عربی

    1. آقایی‌نیا، حسین (1399). جرایم علیه اشخاص: جنایات. چ هجدهم، تهران: میزان.
    2. اردبیلی، محمدعلی (1392). حقوق جزای عمومی. ج 2، چ بیست‌وهشتم، تهران: میزان.
    3. استفانی، گاستون؛ لواسور، ژرژ؛ بولک، برنار (1377) حقوق جزای عمومی. ج1، جرم و مجرم، ترجمۀ حسن دادبان، تهران: دانشگاه علامه طباطبایی.
    4. اعتمادی، امیر (1396). حقوق کیفری اختصاصیِ تطبیقی: تهاجم علیه اشخاص. چ اول، تهران: میزان.
    5. اعتمادی، امیر (1403). جرایم علیه تمامیت جسمانی اشخاص. چ اول، تهران: میزان.
    6. انوری، حسن و دیگران (1393). فرهنگ بزرگ سخن. ج 1 و 8، چ هشتم، تهران: سخن.
    7. بازگیر، یدالله (1382). قانون مجازات اسلامی در آیینۀ آراء دیوان عالی کشور-2: قتل شبیه عمد و خطای محض. چ دوم، تهران: بازگیر.
    8. باهری، محمد (1381). حقوق جزای عمومی. تهران: رهام.
    9. بازگیر، یدالله (1382). قانون مجازات اسلامی در آیینۀ آراء دیوان عالی کشورـ1: قتل عمد. ج1، چ دوم، تهران: بازگیر.
    10. پژوهشگاه قوۀ قضاییه (1393). مجموعه آرای قضایی شعب دیوان عالی کشور (کیفری). دی 1391، چ اول، تهران: مرکز مطبوعات و انتشارات قوۀ قضاییه.
    11. پاد، ابراهیم (1385). حقوق کیفری اختصاصی: جرایم نسبت به اشخاص. تهران: دانشور.
    12. پرادل، ژان (1386). جرایم علیه اشخاص. ترجمه و تحقیقِ مجید ادیب، تهران: میزان.
    13. پوربافرانی، حسن (1392). جرایم علیه اشخاص: صدمات جسمانی. چ دوم، تهران: جنگل.
    14. زراعت، عباس (1394). جرایم علیه اشخاص. چ سوم، تهران: جنگل.
    15. سپهوند، امیرخان (1386). جرایم علیه اشخاص. تهران: مجد.
    16. شهید اول (بی‌تا). اللمعه الدمشقیه. قم: دارالفکر.
    17. شهید ثانی (بی‌تا). شرح اللمعه. ج 10، تحقیق از سید محمد کلانتر، بی‌جا، بی‌نا.
    18. صادقی، محمدهادی (1393). جرایم علیه اشخاص. چ بیستم، تهران: میزان.
    19. عبید، رؤوف (1979). مبادی القسم العام من التشریع العقابی. بی‌جا: دارالفکر العربی.
    20. علامه حلی (1413). قواعد الاحکام. ج 3، قم: مؤسسۀ النشر الاسلامی.
    21. عوض محمد عوض (1980). قانون العقوبات. قسم العام، اسکندریه: دارالمطبوعات الجامعیه.
    22. فاضل اصفهانی (بی‌تا). کشف اللثام. ج 11، قم: مؤسسۀ النشر الاسلامی.
    23. کاشف‌الغطاء، محمدحسین (بی‌تا). اصل شیعه و اصول‌ها. بی‌جا: موسسۀ الامام علی (ع).
    24. کراس، نوئل (1404). حقوق کیفری برای جرم‌شناس‌ها: اصول و نظریه‌های عدالت کیفری. ترجمۀ امیر اعتمادی، چ اول، تهران: بنیاد حقوقی میزان.
    25. کار، کلودیا؛ مورین، جانسِن (1396). سرآغازی بر حقوق کیفری انگلستان و وِیلز. ترجمۀ امیر اعتمادی، چ اول، تهران: میزان.
    26. محسنی، مرتضی (1382). دورۀ حقوق جزای عمومی. ج 2، پدیدۀ جنایی، چ دوم، تهران: کتابخانۀ گنج دانش.
    27. محمدخانی، عباس (1403). جرایم علیه تمامیت جسمانی اشخاص. تهران: سمت.
    28. محمدخانی، عباس (1395). عنصر روانی جرم. ج 1، کلیات عنصر روانی- عنصر روانی جرائم عمدی، تهران: میزان.
    29. محمدخانی، عباس (1403). عنصر روانی جرم. ج 2، جرائم غیرعمدی، تهران: میزان.
    30. مرعشی، سید محمدحسن (1376). دیدگاه‌های نو در حقوق کیفری اسلام. ج 1، چ دوم، تهران: میزان.
    31. معین، محمد (1387). فرهنگ فارسی. تهران: انتشارات فرهنگ نما با همکاری انتشارات آراد.
    32. میرمحمد صادقی، حسین (1399). جرایم علیه اشخاص. چ بیست و نهم، تهران: میزان.
    33. نجیب حسنی، محمود (1992). شرح قانون العقوبات. القسم الخاص، قاهره: دار النهضه العربیه.
    34. هِرینگ، جاناتان (1403). مقدمات حقوق کیفری. ترجمۀ امیر اعتمادی، چ اول، تهران: میزان.

     

    ب) انگلیسی

    - Books

    1. Allen, M.J. (1997). Textbook on Criminal Law. Fourth Edition, Blackstone Press Limited.
    2. Ashworth, A. (2006). Principles of Criminal Law. Fifth Edition, Oxford university press.
    3. Bohlander, M. (2009). Principles of German Criminal Law. Oxford and Portland, Oregon.
    4. Elliott, C. & Frances Quinn (2010). Criminal Law. Eighth edition, Pearson Longman.
    5. Lafave, W. R. (2000). Criminal Law. West Grup, Third Edition.
    6. Wilson, W. (1998). Criminal Law. Theory and Doctorine, Second Impression, Longman.

     

    Cases

    1. Attorney General’s Reference (No. 3 of 1994) [1998] AC 245
    2. Latimer (1886) 17 QBD 359
    3. embliton (1874) 2 CCR 119

     

مطالعات حقوق کیفری و جرم شناسی
دوره 55، شماره 1
خرداد 1404
صفحه 110-97

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار